Tomaszewski Jerzy
Jerzy Tomaszewski urodził się w 1930 roku. Początek jego kariery naukowej przypada na 1954 rok, w którym obronił pracę magisterską w Szkole Głównej Planowania i Statystyki, napisaną pod kierunkiem Stanisława Rączkowskiego. Tam też w 1960 roku obronił pracę doktorską i cztery lata później habilitował się. Pracował w wielu instytucjach naukowych. W latach 1954-1956 był asystentem w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR. Po rozwiązaniu tej placówki powrócił do SGPiS, gdzie pracował do 1965 roku. Przez kolejne lata był docentem w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. W 1970 roku rozpoczął pracę na Uniwersytecie Warszawskim, z którym związany jest do dziś. Do 1990 roku pracował w Instytucie Nauk Politycznych, gdzie w 1972 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1980 – zwyczajnym. W 1990 roku przeniósł się do Instytutu Historycznego, gdzie współtworzył Centrum Badania i Nauczania Dziejów i Kultury Żydów w Polsce im. Mordechaja Anielewicza, a następnie kierował nim do 2001 roku. Związany był również z Żydowskim Instytutem Historycznym im. Emanuela Ringelbluma jako członek Rady Naukowej oraz Zarządu. Jerzy Tomaszewski wchodzi również w skład Kolegium Redakcyjnego oraz Rady Redakcyjnej wydawanego przez ŻIH „Kwartalnika Historii Żydów” (dawniej „Biuletynu ŻIH”). Jest również członkiem redakcji rocznika „Polin. Studies in Polish Jewry”.
Jego zainteresowania badawcze są niezwykle szerokie. Przez wiele lat zajmował się dziejami ekonomicznymi polskiego dwudziestolecia międzywojennego. Obok monografii poświęconych szczegółowym zagadnieniom z tego zakresu, był autorem – najczęściej wespół ze Zbigniewem Landauem – wielu prac syntetycznych i przekrojowych. Swego rodzaju podręcznikiem jest napisany przez nich Zarys historii gospodarczej Polski 1918-1939, wydany w 1960 roku. Praca ta doczekała się sześciu wydań, zmienianych i uzupełnianych, z których ostatnie ukazało się w 1999 roku. Na szczególną uwagę zasługuje też synteza poświęcona temu zagadnieniu, czterotomowe dzieło pt. Gospodarka Polski międzywojennej 1918-1939. Kolejne tomy ukazywały się przez ponad 20 lat; pierwszy w 1967 roku, ostatni zaś – w 1989. Zainteresowania Jerzego Tomaszewskiego gospodarką nie ograniczały się jednak wyłącznie do Polski i do okresu II Rzeczypospolitej. Był, wraz Jerzym Ciepielewski, Ireną Kostrowicką i Zbigniewem Landauem, współtwórcą podręcznika pt. Historia gospodarcza świata XIX i XX wieku, wydanego w 1970 roku, oraz współautorem pracy pt. Odbudowa gospodarki krajów socjalistycznych 1944-1948, napisanej również ze Zbigniewem Landauem.
Jedną z najważniejszych dziedzin badań Jerzego Tomaszewskiego jest historia krajów Europy Środkowej w XX wieku, z których najwięcej miejsca poświęcił Czechosłowacji, następnie Czechom i Słowacji oraz Bułgarii. Jest między innymi autorem pracy, która stanowi syntetyczne ujęcie dziejów Czech i Słowacji w XX wieku.
Zagadnieniem, które profesor Tomaszewski uprawiał z niezwykle dużym powodzeniem, była problematyka mniejszości narodowych w Polsce. Niemal równolegle, w 1985 roku, ukazały się dwie prace poświęcone tej tematyce. Pierwsza to Rzeczpospolita wielu narodów, druga – Ojczyzna nie tylko Polaków. Sześć lat później opublikował również niewielką książeczkę pt. Mniejszości narodowe w Polsce XX wieku. Wielu poszczególnym problemom z tej dziedziny poświęcił osobne studia, które ukazywały się w różnych czasopismach naukowych.
Jednym z najistotniejszych obszarów badawczych Jerzego Tomaszewskiego jest historia Żydów polskich. Od lat 60. publikował w „Biuletynie ŻIH”. Pierwsze teksty z tej dziedziny dotyczyły aspektów gospodarczych. W późniejszych latach jego badania zaczęły się rozszerzać na inne problemy. Wśród najważniejszych publikacji z tego zakresu jest Zarys dziejów Żydów w Polsce w latach 1918-1939, wydany w 1990 roku, oraz praca pt. Preludium Zagłady. Wygnanie Żydów polskich z Niemiec w 1938 roku, wydana w 1998 roku. Poza wymienionymi pracami opublikował wiele monografii i artykułów z tej tematyki. Bardzo ważne są tu również artykuły recenzyjne i przeglądowe oraz publikacje popularnonaukowe.
Profesor Jerzy Tomaszewski jest również współautorem obszernej syntezy dziejów Europy, która ukazała się 1997 roku pod redakcją Antoniego Mączaka. W 2003 roku opublikował napisane wraz z Andrzejem Chojnowskim przekrojowe opracowanie dziejów Izraela w XX wieku.
- Żaden użytkownik nie skomentował tego artykułu