Niemcy
 |
| Flaga i herb Niemiec |
| podstawowe informacje |
| Pełna nazwa | Republika Federalna Niemiec (Bundesrepublik Deutschland) |
| Państwa sąsiadujące | Francja, Luksemburg, Belgia, Holandia, Dania, Polska, Czechy, Austria, Szwajcaria |
| Język urzędowy | niemiecki |
| Stolica | Berlin |
| Niepodległość | 18 stycznia 1871 r. – zjednoczenie Niemiec, proklamowanie cesarstwa 7 września 1949 r. – likwidacja alianckich stref okupacyjnych po II wojnie światowej 3 października 1990 r. – ponowne zjednoczenie Niemiec – połączenie RFN i NRD |
| Hymn narodowy | Trzecia zwrotka pieśni Das Lied der Deutschen (Pieśń Niemców), słowa: August Heinrich Hoffmann von Fallersleben (1841), muzyka: Josef Haydn (1797) – melodię zaczerpnięto z ówczesnego hymnu Austro-Węgier Kaiserlied |
| Strefa czasowa | lato: UTC+2, zima: UTC+1 |
| Waluta | 1 euro = 100 eurocentów |
| Domena internetowa | .de |
| Wyróżnik samoch. | D |
| Numer kierunkowy | +49 |
| Dni świąteczne |
|
| Podział adm. | Podział ogólny: 16 krajów związkowych (landów) (w tym 3 miasta na prawach landu: Berlin, Hamburg i Brema) => 439 powiatów – Kreise lub Landkreise (w tym 112 miast na prawach powiatu – Stadtkreise) => gminy – Gemeinde. W poszczególnych landach podziały administracyjne znacznie się od siebie różnią. |
| Członkostwo | Unia Europejska (członek założyciel) |
| Prezydencja Rady UE | ostatnio: styczeń-czerwiec 2007, do roku 2020 nie przewidziano prezydencji niemieckiej |
| terytorium | |
| Powierzchnia | 357 021 km2 |
| Rzeźba terenu | Ukształtowanie terenu piętrowe: od wybrzeży na północy, poprzez niziny w centrum, idąc dalej ku południowi, spotykamy przedgórza i góry. Na terenie Niemiec można wydzielić cztery wielkie regiony geograficzne: Nizinę Niemiecką, Średniogórze Niemieckie, przedgórze Alp (Wyżyna Bawarska) i Alpy. |
| Najwyższy punkt | Zugspitze – 2962 m n.p.m. |
| Najniższy punkt | Neuendorf bei Wilster – -3.54 m n.p.m. |
| Ważniejsze rzeki | Ren (w Niemczech: 865 km), Dunaj (w Niemczech: 687 km), Łaba (w Niemczech: 796 km), Odra (na granicy polsko-niemieckiej: 179 km), Inn, Wezera, Mozela, Men |
| Ciekawostki | największe jezioro: Bodeńskie (Bodensee) 536 km2; największe wyspy: Rugia i Uznam; geograficzne centrum Unii Europejskiej znajduje się na szczycie wzgórza w powiecie Gelnhausen w pobliżu Frankfurtu nad Menem |
| ludność | |
| Liczba ludności | 82 060 000 (lipiec 2008) |
| Gęstość zaludnienia | 232 osób/km2 |
| Struktura etniczna | Niemcy (91%), Turcy (2%), Słowianie południowi, gł. Serbowie (ponad 1%), Włosi (1%), Austriacy, Grecy, Duńczycy, Polacy, Łużyczanie |
| Wyznania | katolicy (31,5%), ewangelicy (30,9%), prawosławni (1,7%), inne wyznania chrześcijańskie (2,7%); muzułmanie (4,0%); Żydzi (0,24%), inni (1,1%); bezwyznaniowcy (27,9%) |
| Największe miasta |
|
| ustrój | |
| Ustrój | demokratyczna republika federalna z systemem kanclersko-parlamentarnym |
| Konstytucja | Ustawa Zasadnicza (Grundgesetz), uchwalona 23 maja 1949 r., weszła w życie 24 maja 1949 r. Dotychczas nowelizowana 40 razy |
| Prawo lokalne | Każdy land ma własną konstytucję i własny system prawny. Prawo federalne stoi ponad prawem lokalnym. |
| Wł. ustawodawcza | dwuizbowy Parlament Związkowy izba niższa – Izba Związkowa (Bundestag) – deputowani wybierani na czteroletnią kadencję. Liczbę deputowanych określa ustawa, nie konstytucja. Aktualnie jest 598 + 16 nadliczbowych deputowanych izba wyższa – Rada Federalna (Bundesrat) – tworzą ją delegaci rządów poszczególnych landów – to one ich powołują i odwołują. Każdy land deleguje swoich przedstawicieli w licznie uzależnionej od liczby ludności zamieszkującej land (min. 3; dla landów pow. 2 mln – 4; pow. 6 mln – 5; pow. 7 mln – 6). Obecnie Bundesrat liczy 69 członków. Głosy za poszczególne landy muszą być oddawane jednolicie. Deputowani są związani instrukcjami swoich rządów. |
| Wybory do parlam. | Wybory do Bundestagu – ostatnie wybory 18 września 2005 r. |
| Ordynacja wyborcza | Wybory do Bundestagu – system mieszany: proporcjonalno-większościowy. Połowę ustawowej liczby mandatów (299) wybiera się na podstawie list partyjnych dla danego landu, proporcjonalnie do liczby uzyskanych w skali całej federacji głosów na daną partię. Do Bundestagu wchodzą ugrupowania, które przekroczą 5% próg wyborczy. Drugą połowę mandatów (299) obsadza się w okręgach jednomandatowych (mandaty bezpośrednie) – w tym przypadku do Bundestagu wchodzą wszyscy zwycięzcy okręgów, nawet jeżeli ich partia nie osiągnęła w części proporcjonalnej progu wyborczego. Jeżeli partia nie przekroczyła progu, a uzyskała min. 3 mandaty bezpośrednie, otrzymuje mandaty również w części proporcjonalnej, stosownie do uzyskanej liczby głosów. Czasami zdarza się, że partia uzyska więcej mandatów bezpośrednich niż wynikałoby to z proporcji uzyskanych głosów w całym Bundestagu – wówczas powstają mandaty nadliczbowe. |
| Partie w parlamencie | Bundestag: – Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna/Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii (Christlich Demokratische Union Deutschlands/Christlich-Soziale Union in Bayern – CDU/CSU) – 226 mandatów (7 nadliczbowych) = 36,8% – Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (Sozialdemokratische Partei Deutschlands – SPD) – 222 mandaty = 36,2% – Wolna Partia Demokratyczna (Freie Demokratische Partei – FDP) – 61 mandatów = 9,9% – Partia Lewicy (Die Linkspartei) – 54 mandaty = 8,8% – Związek 90/Zieloni (Bündnis 90/Die Grünen) – 51 mandatów = 8,3% |
| Wł. wykonawcza | prezydent federalny i kanclerz federalny |
| Prezydent federalny | Wybierany przez Zgromadzenie Federalne (ciało powstałe z dwóch równych części: pierwszą stanowią członkowie Bundestagu, drugą przedstawiciele landów). Poza funkcją reprezentacyjną prezydent posiada niewielkie uprawnienia. Desygnuje kanclerza i powołuje ministrów. Wszystkie akty władzy prezydenta wymagają kontrasygnaty kanclerza lub właściwego ministra. Ostatni wybór prezydenta odbył się 23 maja 2004 r. |
| Rząd federalny | Kanclerza desygnuje prezydent, zatwierdza Bundestag. Ministrów powołuje prezydent na wniosek premiera. Kanclerz określa kierunki polityki państwa i ponosi za to odpowiedzialność. Może ustalać liczbę i zakres uprawnień ministerstw. |
| Wł. sądownicza | Niezawisłe sądy. W Niemczech funkcjonuje podział na sądy zwykłe z czteroszczeblową instancyjnością, sądy wyspecjalizowane (np. administracyjne, pracy, finansowe) zwykle w trzech instancjach, oraz sądy konstytucyjne na szczeblu krajowym oraz federalnym. Głównym sądem konstytucyjnym jest Federalny Trybunał Konstytucyjny, składający się z dwóch senatów po ośmiu sędziów, wybieranych po połowie przez Bundestag i Bundesrat na dwunastoletnią kadencję. W związku z tym, że niemiecka konstytucja jest dość lapidarna, rola prawodawcza FTK jest duża. |
| Samorządy | Każdy land ma własny rząd i parlament. W każdym z nich obowiązuje odmienny system prawny i struktura władz samorządowych. W każdym landzie wybory lokalne odbywają się według własnego kalendarza. |
| Parlament Europejski | Niemcy posiadają 99 eurodeputowanych, wybieranych, jak w całej Unii, na pięcioletnią kadencję – ostatnie wybory odbyły się 13 czerwca 2004 r. |
| władze | |
| Prezydent | Horst Köhler (CDU) – wybrany 23 maja 2004, urząd objął 1 lipca 2004 r. |
| Premier | Angela Merkel (CDU) – desygnowana 9 października 2005 r., uzyskała wotum zaufania Bundestagu 22 listopada 2005 r. |
| Przew. parlamentu | Prezydent Bundestagu: Prof. Norbert Lambert (CDU/CSU), wybrany 19 października 2005 r. Prezydent Bundesratu: Peter Müller (CDU) – wybrany na okres 1 listopada 2008 – 31 października 2009 r. |
| gospodarka | |
| PKB | 2006: 2, 91 bln USD, szac. 2008: 3,41 bln USD |
| PKB/osobę | 2006: 35 432 USD, szac. 2008: 41 580 USD |
| Giełda | Berliner Börse – Berlin Stock Exchange Börse Hamburg/Hannover – Hamburg/Hannover Stock Exchange Börse München – München Stock Exchange Börse Stuttgart – Stuttgart Stock Exchange Eurex – Giełda Europejska Frankfurter Wertpapierbörse – Frankfurt Stock Exchange Za główne indeksy giełd niemieckich uważa się indeksy z Frankfurtu: DAX, MDAX, TechDAX. |
| Surowce mineralne | Niemcy mają niewiele bogactw mineralnych. Stosunkowo duże są jedynie zasoby soli potasowych i soli kamiennej. Złoża węgla kamiennego i brunatnego są już częściowo wyeksploatowane, a ich wydobycie staje się nieopłacalne. Brakuje ropy naftowej, miedzi i boksytów. Dlatego większość surowców dla przemysłu jest importowana z zagranicy. |
| Przemysł | Niemcy zajmują pierwsze miejsce w Europie pod względem wielkości produkcji przemysłowej. Rozwinięty przemysł chemiczny, maszynowy, stoczniowy, optyczny (zakłady Zeiss w Jenie, Pentacon w Dreźnie), włókienniczy, elektroniczny, hutnictwo metali oraz przemysł samochodowy (zakłady Volkswagena, Opla, Forda, Mercedesa, Porsche). |
| Rolnictwo | Ponad 1/3 powierzchni Niemiec zajęta jest pod uprawę głównie zbóż, ziemniaków, buraków cukrowych, roślin oleistych, pastewnych, warzyw oraz chmielu, z którego wytwarza się ponad 5000 gatunków piwa. W dolinach Renu i Mozeli uprawia się winorośl. Wysoki poziom osiągnięto w hodowli bydła i trzody chlewnej. |
| Turystyka | Niemcy starają się zmienić wizerunek turystyczny z kraju tranzytowego w drodze ze wschodu na zachód Europy i odwrotnie w cel podróży turystów z całego świata. Stąd też intensywnie promują miejsca turystyczne zlokalizowane nie tylko w wielkich metropoliach, ale i poza nimi. Świetnie działający system komunikacji zapewnia dojazd nawet w najodleglejsze zakątki kraju. |
Opublikowano: 29-12-2010
- Żaden użytkownik nie skomentował tego artykułu
Zaloguj się aby móc dodawać komentarze!