Białoruś
 |
| Flaga i godło Białorusi do 1995 roku |
 |
| Flaga i godło Białorusi |
| podstawowe informacje |
| Pełna nazwa | Republika Białorusi (Рэспубліка Беларусь) |
| Państwa sąsiadujące | Polska, Litwa, Łotwa, Rosja, Ukraina |
| Język urzędowy | białoruski, rosyjski |
| Stolica | Mińsk |
| Niepodległość | 25 sierpnia 1991 r. – rozpad ZSRR |
| Hymn narodowy | Мы, беларусы (My, Białorusini) – słowa: Michaił Klimkowicz, Uładzimir Karyzna (2002), muzyka: Niestar Sakałouski. przyjęty: 2 lipca 2002 r. |
| Strefa czasowa | lato: UTC+3, zima: UTC+2 |
| Waluta | rubel białoruski (BYR) – 1 USD = 2796 BYR; 1 EUR = 3604 BYR; 1 rubel białoruski = 100 kopiejek |
| Domena internetowa | .by |
| Wyróżnik samoch. | BY |
| Numer kierunkowy | +375 |
| Dni świąteczne |
|
| Podział adm. | 6 obwodów + miasto wydzielone Mińsk => 118 rejonów |
| Członkostwo |
|
| terytorium | |
| Powierzchnia | 207 600 km2 |
| Rzeźba terenu | Białoruś jest krajem płaskim i nizinnym, pozbawionym pasm górskich. Przeciętna wysokość powierzchni wynosi 162 m n.p.m. |
| Najwyższy punkt | Góra Dzierżyńska– 345 m n.p.m. |
| Najniższy punkt | Niemen na granicy z Litwą – 90 m n.p.m. |
| Ważniejsze rzeki |
|
| Ciekawostki | 20% terytorium kraju zajmują tereny podmokłe i bagienne. Mimo rabunkowej eksploatacji lasów kilka obszarów zachowało charakter pierwotnych puszcz: Puszcza Białowieska, Puszcza Grodzieńska, Puszcza Nalibocka. |
| ludność | |
| Liczba ludności | 9 669 800 (luty 2008) |
| Gęstość zaludnienia | 47 osób/km2 |
| Struktura etniczna | Białorusini (81%), Rosjanie (11%), Polacy (4%), Ukraińcy (2,5%), Żydzi (0,3%) |
| Wyznania | prawosławni (ok. 60-70%), katolicy (ok. 15-20%), ewangelicy (5%), inne (unici, muzułmanie, żydzi, inne wspólnoty protestanckie), niewierzący (ok. 10%) |
| Największe miasta |
|
| ustrój | |
| Ustrój | prezydencka republika autorytarna |
| Konstytucja | uchwalona 15 marca 1994 r., weszła w życie 30 marca 1994 r., po dojściu do władzy Aleksandra Łukaszenki nowelizowana w 1996 i w 2004 r. – sprawia pozory konstytucji demokratycznej, jednak interpretowana na korzyść władzy umożliwia jej dyktaturę. Na Białorusi nie istnieje ścisły trójpodział władzy. |
| Parlament | dwuizbowy: Izba niższa – Izba Przedstawicieli (Палата прадстаўнікоў) – 110 deputowanych wybieranych w powszechnych wyborach na czteroletnią kadencję Izba wyższa – Rada Republiki (Совет Республики) – 64 deputowanych mianowanych przez władze terenowe poszczególnych okręgów |
| Wybory do parlam. | Ostatnie wybory do Izby Deputowanych odbyły się 28 września 2008 r., choć głosowanie umożliwiono już od 22 września. W komisjach wyborczych nie było przedstawicieli opozycji. Dodatkowo w okresie poprzedzającym wybory urny z głosami nie miały specjalnych zabezpieczeń – opozycja i obserwatorzy OBWE uznali wybory za niedemokratyczne, pojawiły się też oskarżenia o fałszerstwa wyborcze. |
| Ordynacja wyborcza | 110 jednomandatowych okręgów wyborczych |
| Partie w parlamencie | W parlamencie zasiadają w przeważającej większości bezpartyjni popierający działania prezydenta Łukaszenki. |
| Prezydent | Wybierany w powszechnym głosowaniu na pięcioletnią kadencję (wcześniej siedmioletnią). Prezydent jest głową państwa. Może wydawać dekrety, które w hierarchii prawa przewyższają ustawy parlamentu i rozporządzenia rządu. Ma przez to nieograniczoną kontrolę nad całym aparatem władzy. |
| Rząd | Mianowany przez prezydenta na wniosek Izby Przedstawicieli. Pełni funkcje zarządzające. Ma prawo inicjatywy ustawodawczej. Kieruje bieżącą polityką wewnętrzną i zagraniczną, a także określa kierunki gospodarczo-społecznego rozwoju kraju. |
| Sądownictwo | Mimo konstytucyjnych zasad niezawisłości i opierania się wyłącznie na przepisach prawa, sądy de facto podlegają władzy. Organem badającym zgodność aktów prawnych z konstytucją jest Sąd Konstytucyjny. Powołują go prezydent i Rada Republiki. |
| Samorządy | Wszystkie władze samorządowe są sterowane przez KGB i władze centralne w Mińsku. Ostatnie pozorowane wybory odbyły się 14 stycznia 2007 r. |
| władze | |
| Prezydent | Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka – wybrany 12 lipca 1994 r., aktualnie, po wyborach z 20 marca 2006 r., trwa jego trzecia kadencja prezydencka (do 2011 roku) |
| Premier | Siarhiej Siarhiejewicz Sidorski – mianowany 10 lipca 2003 r. |
| Przewodniczący IP | Władymir Pawłowicz Andriejczenko – wybrany 27 października 2008 r. |
| gospodarka | |
| PKB | 2006: 36,9 mld USD, szac. 2008: 57,6 mld USD |
| PKB/osobę | 2006: 3 805 USD, szac. 2008: 6 058 USD |
| Giełda | Белорусская валютно-фондовая биржа – Belarussian Currency and Stock Exchange – BCSE (100% udziałów posiada państwo). Główny indeks giełdowy: GCB/KO. |
| Surowce mineralne | Białoruś jest krajem ubogim w surowce mineralne. W dużych ilościach występują tylko surowce budowlane i ceramiczne – kreda, piaski, gliny i żwiry oraz torf. W okolicach Rzeczycy występują niewielkie złoża gazu ziemnego i ropy naftowej. W okolicach Soligorska stwierdzono duże złoża soli kamiennej i soli potasowych. |
| Przemysł | Rozwinięty przemysł: elektromaszynowy (produkcja obrabiarek), środków transportu (produkcja samochodów ciężarowych MAZ, BelAZ, ciągników, rowerów), chemiczny (produkcja nawozów potasowych, włókien syntetycznych), petrochemiczny (rafinerie ropy naftowej), elektroniczny (telewizory, radioodbiorniki), włókienniczy (lniarski, wełniany), spożywczy (mięsny, mleczarski), drzewny (produkcja mebli), papierniczy, materiałów budowlanych, szklarski (słynna w świecie produkcja kryształów i porcelany), skórzany. Liczne zakłady rzemieślnicze (garncarskie, wikliniarskie). |
| Rolnictwo | Użytki rolne stanowią 60,4% powierzchni kraju. Uprawia się: zboża (żyto, owies, jęczmień, pszenica, gryka), konopie, tytoń, chmiel, len, ziemniaki, buraki cukrowe, rośliny pastewne, owoce (jabłonie), warzywa. Wskutek wybuchu elektrowni jądrowej w Czarnobylu na Ukrainie w 1986 r., znaczne obszary rolne w południowo-wschodniej części kraju zostały silnie skażone i nie są wykorzystywane rolniczo. Rozwinięta hodowla bydła, trzody chlewnej, drobiu oraz zwierząt futerkowych i pszczelarstwo. Rozwinięte leśnictwo. |
| Turystyka | Mimo niewątpliwych walorów przyrodniczych i licznych zabytków Białoruś ze względu na sytuację polityczną i przepisy wjazdowe pozostaje krajem praktycznie niedostępnym dla szerszego grona turystów. |
Opublikowano: 29-12-2010
- Żaden użytkownik nie skomentował tego artykułu
Zaloguj się aby móc dodawać komentarze!