Łotwa
 |
| Flaga i godło Łotwy |
| podstawowe informacje |
| Pełna nazwa | Republika Łotewska – Latvijas Republika |
| Państwa sąsiadujące | Estonia, Rosja, Białoruś, Litwa |
| Język urzędowy | łotewski |
| Stolica | Ryga |
| Niepodległość | 18 listopada 1918 r. – proklamowanie niepodległości 21 sierpnia 1991 r. – rozpad ZSRR |
| Hymn narodowy | Dievs, svētī Latviju (Boże, błogosław Łotwę) – słowa i muzyka: Karlis Baumanis (1873) |
| Strefa czasowa | lato: UTC+3, zima: UTC+2 |
| Waluta | łat (LVL) – 1 USD = 0,53 LVL; 1 EUR = 0,71 LVL; 1 łat = 100 santimów |
| Domena internetowa | .lv |
| Wyróżnik samoch. | LV |
| Numer kierunkowy | +371 |
| Dni świąteczne |
|
| Podział adm. | 4 krainy historyczne: Liwonia, Łatgalia, Kurlandia i Semigalia 26 okręgów (rajons) i 7 miast wydzielonych (lielpilsēta) => 562 gmin (miejskich i wiejskich (parafii)) Od 1 lipca 2009 Łotwa wprowadza nowy podział administracyjny: 109 powiatów i 9 miast wydzielonych => gminy. |
| Członkostwo | Unia Europejska (od maja 2004) |
| Rezydencja Rady UE | styczeń-czerwiec 2015 |
| terytorium | |
| Powierzchnia | 64 589 km2 |
| Rzeźba terenu | Łotwa jest krajem nizinnym. 57% jej terytorium leży poniżej 100 m n.p.m., a tylko 2,5% powyżej 200 m n.p.m. Średnia wysokość nad poziomem morza wynosi 87 m. |
| Najwyższy punkt | wzniesienie Gaizinkalns – 312 m n.p.m. |
| Najniższy punkt | Bałtyk – 0 m n.p.m. |
| Ważniejsze rzeki | Dźwina, Ewikszta, Widnawa, Gauja, Leluja, Musza, Niemenek |
| Ciekawostki | Na Łotwie jest prawie 5 tys. małych jezior polodowcowych. Największe to jezioro Lubań (87 km2). Występuje tu też spora liczba źródeł mineralnych, które dały początek licznym łotewskim uzdrowiskom. |
| ludność | |
| Liczba ludności | 2 262 000 (lipiec 2008) |
| Gęstość zaludnienia | 35 osób/km2 |
| Struktura etniczna | Łotysze (59,8%), Rosjanie (28,1%), Białorusini (3,8%), Ukraińcy (2,4%), Polacy (2,4%), Litwini (1,3%), Liwowie (0,08%), inni (2,2%). Po zajęciu Łotwy przez ZSRR przesiedlono tam osoby wielu narodowości z różnych obszarów ZSRR. Po odzyskaniu niepodległości osoby te i ich potomkowie, nie znając języka łotewskiego, nie otrzymały obywatelstwa Łotwy, nie przyznano im też praw wyborczych. |
| Wyznania | bezwyznaniowi (46,9%), katolicy (19,9%), protestanci (17,7%), prawosławni (15,5%). Tylko 7% Potyszów deklaruje regularne praktyki religijne. |
| Największe miasta |
|
| ustrój | |
| Ustrój | demokratyczna republika parlamentarno-gabinetowa |
| Konstytucja | uchwalona 15 lutego 1922 r., weszła w życie 7 listopada 1922 r., ponownie weszła w życie 6 lipca 1993 r. 15 października 1998 r. dodano do niej rozdział o fundamentalnych prawach człowieka |
| Wł. ustawodawcza | jednoizbowy parlament Sejm (Saeima) = 100 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję |
| Wybory do parlam. | w roku wyborczym w pierwszą sobotę października – ostatnie wybory: 7 października 2006 r. |
| Ordynacja wyborcza | system proporcjonalny, próg wyborczy 5% |
| Partie w parlamencie | Partia Ludowa (Tautas partija – TP) – 23 mandaty = 19,56% (wynik wyborczy) Unia Zielonych i Rolników (Zaļo un Zemnieku savienība – ZZS) – 18 mandatów = 16,71% Nowa Era (Jaunais laiks – JL) – 18 mandatów = 16,38% Centrum Zgody (Saskaņas Centrs – SC) – 17 mandatów = 14,42% Pierwsza Partia Łotwy (Latvijas Pirmās partijas – LPP) – 10 mandatów = 8,58% Dla Ojczyzny i Wolności/Łotewski Narodowy Ruch Niepodległości (Tēvzemei un Brīvībai/LNNK – TB/LNNK) – 8 mandatów = 6,94% O Prawa Człowieka w Zjednoczonej Łotwie (Par cilvēka tiesībām vienotā Latvijā – PCTVL) – 6 mandatów = 6,03% |
| Wł. wykonawcza | prezydent i Gabinet Ministrów |
| Prezydent | Wybierany przez parlament na czteroletnią kadencję, możliwa jedna reelekcja. Do najważniejszych uprawnień prezydenta należą: prawo do desygnowania kandydata na premiera oraz możliwość zainicjowania rozwiązania parlamentu (tutaj decyzję ostateczną podejmuje naród w referendum). Prezydent może być w każdym momencie odwołany przez parlament. Do odwołania prezydenta potrzebna jest inicjatywa minimum 1/2 członków parlamentu i poparcie jej przez większość kwalifikowaną głosujących – 2/3 składu izby. Prezydent może zawetować ustawę przyjętą przez parlament. Jeżeli uczyni to w ciągu 7 dni od przyjęcia ustawy (z własnej inicjatywy lub na żądanie 1/3 posłów), ustawa może być poddana pod głosowanie ludowe (na żądanie minimum 1/10 wyborców). Parlament może przełamać prezydenckie weto za pomocą większości 3/4 głosów, lub też uniemożliwić mu jej wstrzymanie uchwalając pilność ustawy większością 2/3 głosów. Wszystkie akty urzędowe prezydenta muszą mieć kontrasygnatę premiera lub odpowiedniego ministra. Ostatni wybór prezydenta odbył się 31 maja 2007 r. |
| Rząd | Odpowiada za swoją działalność przed Sejmem, który w każdej chwili może przegłosować wotum nieufności dla całego rządu, bądź dla poszczególnych ministrów (większością połowy posłów). |
| Gabinet ministrów | Gabinet Ministrów (Ministru kabinets) pełni ogólną funkcję kierowniczą w państwie. Tworzy go desygnowany przez prezydenta kandydat na premiera. Odpowiada za swą działalność przed parlamentem i musi uzyskać jego zaufanie. Sejm może uchwalić wobec rządu (lub premiera) wotum nieufności, implikujące dymisję Gabinetu. Gabinet Ministrów posiada konstytucyjne prawo, aby w przerwach pomiędzy sesjami parlamentu wydawać uchwały z mocą ustawy, które jednak muszą zostać w terminie trzech dni od otwarcia sesji przedłożone do zatwierdzenia Sejmowi. |
| Wł. sądownicza | niezawisłe sądy Sąd Konstytucyjny – organ badający zgodność aktów prawnych z konstytucją. Składa się z 7 sędziów zatwierdzanych przez Sejm. |
| Samorządy | Podstawową jednostką administracyjną jest gmina, w której ludność wybiera radę na czteroletnią kadencję. W okręgach powoływana jest rada okręgowa, w skład której wchodzą przewodniczący rad gminnych. Ostatnie wybory lokalne: 12 marca 2005 r., najbliższe: 6 czerwca 2009 r. razem z wyborami do PE. |
| Parlament Europejski | Łotwa posiada 9 eurodeputowanych, wybieranych, jak w całej Unii, na pięcioletnią kadencję – ostatnie wybory odbyły się 13 czerwca 2004 r. |
| władze | |
| Prezydent | Valdis Zatlers – wybrany 31 maja 2007 r., urząd objął 8 lipca 2007 r. |
| Premier | Valdis Dombrovskis – desygnowany 26 lutego 2009 r., zatwierdzony 12 marca 2009 r. |
| Przew. parlamentu | Gundars Duadze, wybrany 24 września 2007 r. |
| gospodarka | |
| PKB | 2006: 20,1 mld USD, szac. 2008: 32,3 mld USD |
| PKB/osobę | 2006: 8760 USD, szac. 2008: 14 233 USD |
| Giełda | Riga Stock Exchange – część OMX Baltic Exchange. Główny indeks giełdowy: OMX Riga. |
| Surowce mineralne | Najważniejsze surowce mineralne Łotwy to: torf, gips, glina, dolomit, wapień i żwiry. |
| Przemysł | Główne gałęzie przemysłu to: przemysł środków transportu (tabor kolejowy, wagony, tramwaje, mikrobusy), metalowy, elektrotechniczny (aparaty radiowe, centrale telefoniczne), celulozowo-papierniczy, meblarski, chemiczny (nawozy, włókna sztuczne), spożywczy (mięsny, mleczarski, rybny, cukrowy) oraz lekki (dziewiarski, pończoszniczy). |
| Rolnictwo | Rolnictwo Łotwy odbywa się często na osuszonych terenach bagiennych. Uprawia się głównie buraki cukrowe, ziemniaki, pszenicę, len, owies, żyto. Ze zwierząt hoduje się głównie bydło mleczne, zwierzęta futerkowe, trzodę chlewną i prowadzi liczne pasieki. |
| Turystyka | Łotwa jest krajem nizinnym, z licznymi wzniesieniami oraz około 5 tysiącami jezior, w większości polodowcowych. Słabo urozmaicony krajobraz oraz liczne źródła wód mineralnych predestynują Łotwę do stania się miejscem wypoczynku. Dużym atutem Łotwy jest długa linia brzegowa i nadbałtyckie plaże. Najsłynniejszym miastem wypoczynkowym jest otoczona wianuszkiem mniejszych ośrodków Jurmała, skąd można dopłynąć promem do innych portów nad Bałtykiem. Poza Rygą i Jurmałą wielu turystów odwiedza nieodległą od stolicy Siguldę, leżącą na skraju Parku Narodowego Gauja, gdzie podziwiać można: zamki, jaskinie, jeziora, starodrzew. Turyści chętnie odwiedzają także drugie miasto kraju, położony nad Dźwiną Dyneburg. |
Opublikowano: 29-12-2010
- Żaden użytkownik nie skomentował tego artykułu
Zaloguj się aby móc dodawać komentarze!