Ukraina
 |
| Flaga i godło Ukrainy |
| podstawowe informacje |
| Pełna nazwa | Ukraina (Україна) |
| Państwa sąsiadujące | Polska, Białoruś, Rosja, Mołdawia, Rumunia, Węgry, Słowacja |
| Język urzędowy | ukraiński, lokalnie na wschodzie kraju rosyjski |
| Stolica | Kijów |
| Niepodległość | 24.08.1991 – rozpad ZSRR |
| Hymn narodowy | Ще не вмерла Українa (Jeszcze Ukraina nie umarła) sł. Paweł Czubyński (1862), muz. Michał Werbycki (1863) |
| Strefa czasowa | lato: UTC+3, zima: UTC+2 |
| Waluta | hrywna (UAH) – 1 USD = 5,78 UAH; 1 EUR = 7,23 UAH; 1 hrywna = 100 kopijek |
| Domena internetowa | .ua |
| Wyróżnik samoch. | UA |
| Numer kierunkowy | +380 |
| Dni świąteczne |
|
| Podział adm. | 24 obwody + 2 miasta wydzielone (Kijów i Sewastopol) + Autonomiczna Republika Krymu => 492 rejony => 11 064 rady wiejskie |
| Członkostwo | Wspólnota Niepodległych Państw (od grudnia 1991) |
| Rezydencja Rady UE | styczeń – czerwiec 2008. Do roku 2020 nie przewiduje się kolejnej prezydencji słoweńskiej |
| terytorium | |
| Powierzchnia | 603 700 km2 |
| Rzeźba terenu | większą część kraju zajmują równiny Niziny Wschodnioeuropejskiej oraz wyżyn: Wołyńsko-Podolskiej, Naddnieprzańskiej, Donieckiej i Azowskiej. Góry: na zachodzie kraju Karpaty, na Krymie Góry Krymskie |
| Najwyższy punkt | Howerla – 2061 m n.p.m. |
| Najniższy punkt | brzeg Morza Czarnego – 0 m n.p.m. |
| Ważniejsze rzeki | Zlewisko Morza czarnego: Dniepr z Prypecią i Desną; Doniec, Boh, Dniestr, Dunaj z Cisą i Prutem. Zlewisko Morza Bałtyckiego: Bug i San (dopływy Wisły) |
| Ciekawostki | dominujący typ gleby – czarnoziem stepowy (ok. 40% wszystkich czarnoziemów świata); porohy na Dnieprze i Dniestrze (poprzeczne progi skalne w nurcie rzeki |
| ludność | |
| Liczba ludności | 46 287 000 (luty 2008) |
| Gęstość zaludnienia | 77 osób/km2 |
| Struktura etniczna | Ukraińcy (77,8%), Rosjanie (17,3%), Białorusini (0,6%), Mołdawianie (0,5%), Tatarzy Krymscy (0,5%), Bułgarzy (0,4%), Polacy (0,3%), Żydzi (0,2%), pozostali (2,4%) |
| Wyznania | prawosławni Patriarchatu Kijowskiego (50,4%), prawosławni Patriarchatu Moskiewskiego (26,1%), grekokatolicy (8%), prawosławni autokefaliczni (7,2%), katolicy (2,2%), protestanci (2,2%), Żydzi (0,6%), inne (3,2%) |
| Największe miasta |
|
| ustrój | |
| Ustrój | demokratyczna republika prezydencko-parlamentarna |
| Konstytucja | uchwalona 28 czerwca 1996 r., nowelizacja 8 grudnia 2004 (weszła w życie 1 stycznia 2006) |
| Wł. ustawodawcza | dwuizbowy parlament jednoizbowy parlament – Rada Najwyższa Ukrainy (Верховна Рада України) = 450 deputowanych wybieranych na pięcioletnią kadencję |
| Wybory do parlam. | w ostatnią niedzielę ostatniego miesiąca upływającej kadencji. Ostatnie wybory odbyły się 30 września 2007 (przedterminowo) |
| Ordynacja wyborcza | Cała Ukraina to jeden wielki okręg wyborczy. Partie polityczne mogą zgłaszać listy wyborcze do 450 nazwisk. Do parlamentu wchodzą te, które przekroczą 3% głosów, przy czym mandaty otrzymują kolejne osoby z listy. |
| Partie w parlamencie | Partia Regionów (Партія регіонів, PR) – 175 mandatów Blok Julii Tymoszenko (Блок Юлії Тимошенко, BJuT) – 156 mandatów Nasza Ukraina-Ludowa Samoobrona (Наша Україна-Народна Самооборона, NU-NS, Megablok) – 72 mandaty Komunistyczna Partia Ukrainy (Комуністична партія України, KPU) – 27 mandatów Blok Łytwyna (Блок Литвина, BŁ) – 20 mandatów |
| Wł. wykonawcza | Prezydent Ukrainy i Rząd |
| Prezydent | Wybierany w powszechnym głosowaniu na pięcioletnią kadencję, możliwa jedna reelekcja. Jeżeli w pierwszej turze żaden z kandydatów nie uzyska połowy głosów, odbywa się druga tura wyborów. Ostatnie wybory prezydenckie odbyły się 31 października i 21 listopada/26 grudnia 2004 roku. Nowelizacja konstytucji z 8 grudnia 2004 r. ograniczyła kompetencje prezydenta. Prezydent nie powołuje premiera, robi to Rada Najwyższa. Wskazuje kandydatów na ministrów spraw zagranicznych i resortów siłowych. W kilkunastu przypadkach może rozwiązać RN. Może zgłaszać RN projekty ustaw i ma pierwszeństwo w ich rozpatrywaniu. Może uchylać akty wydane przez rząd. Powołuje i odwołuje kierowników lokalnej władzy państwowej. Obsadza stanowiska w dowództwie armii. |
| Rząd | Premierem zostaje lider ugrupowania, które wygrało wybory. Premiera powołuje i zatwierdza Rada Najwyższa. Rząd, chociaż konstytucyjnie podlega prezydentowi, odpowiada za swoją działalność przed parlamentem |
| Wł. sądownicza | niezawisłe sądy. Organem badającym zgodność aktów prawnych z konstytucją jest Sąd Konstytucyjny. Powołują go w jednej trzeciej Rada Najwyższa, Prezydent i Zjazd Sędziów Ukrainy |
| Samorządy | Wszystkie organy samorządowe wybierane są w bezpośrednich wyborach. Ostatnie wybory lokalne odbyły się w marcu 2006 r. |
| Parlament Europejski | Słowenia posiada 7 eurodeputowanych, wybieranych, jak w całej Unii, na pięcioletnią kadencję – ostatnie wybory odbyły się 13 czerwca 2004 r. |
| władze | |
| Prezydent | Wiktor Juszczenko (NU-LS) – wybrany 26 grudnia 2004 r., urząd objął 23 stycznia 2005 r. |
| Premier | Julia Tymoszenko (BJuT) – desygnowana 24 stycznia 2005 r., zatwierdzona 4 lutego 2005 r., zdymisjonowana 8 września 2005 r., ponownie desygnowana 6 grudnia 2007, zatwierdzona 18 grudnia 2007 r. |
| Przewodniczący RN | Wołodymyr Łytwyn (BŁ) – przewodniczący w latach 2002-2006, ponownie wybrany 9 grudnia 2008 r. |
| gospodarka | |
| PKB | 2006: 106,47 mld USD, szac. 2008: 182,85 mld USD |
| PKB/osobę | 2006: 2 291 USD, szac. 2008: 3 994 USD |
| Giełda | Перша Фондова Торговельна Система – PFTS Stock Exchange Główny indeks giełdowy: PFTS |
| Surowce mineralne | Na Ukrainie występuje ponad 90 rodzajów kopalin użytecznych, dotychczas odkryto 8 tys. złóż. Zasoby naturalne dzielone są na trzy grupy: zasoby paliwowe (energetyczne), rud metali i niemetaliczne. Na terytorium Ukrainy skoncentrowane są wielkie zasoby rud manganowych i żelaza, uranu, węgla koksującego, siarki rodzimej, soli kamiennej i potasowej, surowców do produkcji cementu. Ukraińskie zasoby mineralno-surowcowe są jednymi z najlepszych jakościowo zasobów na świecie |
| Przemysł | Rozwinięty przemysł hutniczy, maszynowy, elektromaszynowy (maszyny rolnicze i dla górnictwa), metalowy, zbrojeniowy, chemiczny (nawozy, włókna sztuczne, tworzywa), spożywczy, drzewno-papierniczy |
| Rolnictwo | W czasie, gdy Ukraina była republiką związkową ZSRR, dostarczała 24% zboża, 50% buraków cukrowych dla całej gospodarki Związku. Obecnie użytki rolne stanowią 56% powierzchni kraju. Uprawia się: pszenicę, kukurydzę, buraki cukrowe, rośliny pastewne, słoneczniki, ziemniaki, winorośl, warzywa. Rozwinięta hodowla bydła, owiec, trzody chlewnej. |
| Turystyka | Mimo niezaprzeczalnych walorów turystycznych (Krym, wybrzeże Morza Czarnego, ukraińskie Karpaty, Kijów, Lwów) Ukraina wciąż pozostaje krajem nieznanym dla szerszego grona turystów. Władze kraju liczą na to, że uda się im stopniowo rozwinąć rynek turystyczny i przyciągnąć zagranicznych turystów. |
Opublikowano: 29-12-2010
- Żaden użytkownik nie skomentował tego artykułu
Zaloguj się aby móc dodawać komentarze!