Słowenia
 |
| Flaga i godło Słowenii |
| podstawowe informacje |
| Pełna nazwa | Republika Słowenii (Republika Slovenija) |
| Państwa sąsiadujące | Włochy, Austria, Węgry, Chorwacja, |
| Język urzędowy | słoweński (lokalnie również węgierski lub włoski) |
| Stolica | Lublana |
| Niepodległość | 25.06.1991 – rozpad Jugosławii |
| Hymn narodowy | Zdravljica (Toast) – sł. France Prešeren (1844), muz. Stanko Premrl. Za hymn państwowy uznano 7 zwrotkę pieśni |
| Strefa czasowa | lato: UTC+2, zima: UTC+1 |
| Waluta | 1 euro (EUR) = 100 centów |
| Domena internetowa | .si |
| Wyróżnik samoch. | SLO |
| Numer kierunkowy | +386 |
| Dni świąteczne |
|
| Podział adm. | 210 gmin. Gminy mogą tworzyć na zasadzie luźnej współpracy regiony, ale jest to ich wolny wybór. Dla celów statystycznych kraj podzielono na 12 regionów statystycznych |
| Członkostwo | Unia Europejska (od maja 2004) |
| Rezydencja Rady UE | styczeń – czerwiec 2008. Do roku 2020 nie przewiduje się kolejnej prezydencji słoweńskiej |
| terytorium | |
| Powierzchnia | 20 273 km2 |
| Rzeźba terenu | Słowenia to w większości kraj wyżynny i górski: 90% powierzchni kraju leży ponad 300 m n.p.m. |
| Najwyższy punkt | Triglav (w Alpach Julijskich) – 2864 m n.p.m. |
| Najniższy punkt | Adriatyk – 0 m n.p.m. |
| Ważniejsze rzeki | Główne rzeki to Sawa i Drawa wpadające do Dunaju, Soča na zachodzie, Mura na północnym wschodzie, Krka na południowym wschodzie oraz Kupa, stanowiąca na pewnym odcinku granicę z Chorwacją. Największe jeziora, to: okresowe Jezioro Cerknickie oraz górskie Bohinj i Bled. |
| Ciekawostki | Na terenie Słowenii, zwłaszcza w położonej w jej południowo-zachodniej części Krasie, licznie występują zjawiska krasowe: podziemne rzeki, jaskinie (około 7000), z których najsłynniejsza jest znajdująca się w miejscowości Postojna Postojnska jama. Mniej znana, lecz jeszcze godniejsza polecenia jest Jaskinia Škocjańska. Inna jaskinia, Vilenica, co roku gości uczestników środkowoeuropejskiego festiwalu literackiego. |
| ludność | |
| Liczba ludności | 2 009 000 (luty 2008) |
| Gęstość zaludnienia | 99 osób/km2 |
| Struktura etniczna | Słoweńcy (83,0%), Serbowie (2,0%), Chorwaci (1,8%), Bośniacy (1,1%), Muzułmanie (0,53%), Węgrzy (0,3%), Albańczycy (0,3%) |
| Wyznania | rzymskokatolicy (57,8%), prawosławni (2,3%), protestanci (0,9%), muzułmanie (2,4%), wyznawcy pozostałych religii (0,2%), ateiści i bezwyznaniowcy (36,4%) |
| Największe miasta |
|
| ustrój | |
| Ustrój | demokratyczna republika parlamentarno-gabinetowa |
| Konstytucja | uchwalona 23 grudnia 1991 r., weszła w życie 26 grudnia 1991 r., |
| Wł. ustawodawcza | dwuizbowy parlament izba niższa –Zgromadzenie Państwowe (Državni zbor) = 90 posłów wybieranych na czteroletnią kadencję izba wyższa –Rada Państwa (Državni svet) = 40 deputowanych mianowanych na pięcioletnią kadencję: 4 to przedstawiciele pracobiorców, 4 – pracodawców, 4 – rolników, 6 – dziedzin pozagospodarczych oraz 22 delegowanych przez lokalne władze |
| Wybory do parlam. | wybory do Zgromadzenia Państwowego – 21 września 2008 r. |
| Ordynacja wyborcza | wybory do Zgromadzenia Państwowego – system proporcjonalny, próg wyborczy 5%; W ośmiu okręgach wyborczych obsadza się po 11 mandatów. Mandaty nieobsadzone bezpośrednio rozdziela się na ogólnokrajowe listy partyjne. Po jednym mandacie zarezerwowane jest dla mniejszości narodowych: włoskiej i węgierskiej |
| Partie w parlamencie | Socjaldemokraci (Socialni demokrati – SD) – 30,5% głosów = 29 mandatów Słoweńska Partia Demokratyczna (Slovenska demokratska stranka – SDS) – 29,2% = 28 mandatów Zares (Zares – nova politika) – 9,4% = 9 mandatów Demokratyczna Partia Słoweńskich Emerytów (Demokratična stranka upokojencev Slovenije – DeSUS) – 7,5% = 7 mandatów Słoweńska Partia Narodowa (Slovenska nacionalna stranka – SNS) – 5,4% = 5 mandatów Słoweńska Partia Ludowa (Slovenska ljudska stranka – SLS) + Partia Młodych Słowenii (Stranka mladih Slovenije – SMS) – 5,2% = 5 mandatów Liberalna Demokracja Słowenii (Liberalna demokracija Slovenije – LDS) – 5,2% = 5 mandatów mniejszość włoska = 1 mandat, mniejszość węgierska = 1 mandat |
| Wł. wykonawcza | Prezydent Republiki i Rząd |
| Prezydent | wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję, tylko raz możliwa reelekcja. Ostatnie wybory odbyły się 21 października i 11 listopada 2007 r. Prezydent desygnuje premiera. Jest zwierzchnikiem sił zbrojnych. Ogłasza ustawy. Gdy Zgromadzenie Państwowe nie może się zebrać, ma prawo wydawania dekretów z mocą ustawy, które potem muszą być zatwierdzone przez Zgromadzenie Państwowe |
| Rząd | Premiera desygnuje prezydent, zatwierdza Zgromadzenie Państwowe. Ministrów powołuje Zgromadzenie Państwowe na wniosek premiera. Rząd odpowiada za swoją działalność przed Zgromadzeniem Państwowym. Może ono w każdym momencie uchwalić wotum nieufności dla jednego z ministrów lub całego składu gabinetu |
| Wł. sądownicza | niezawisłe sądy. Organem badającym zgodność aktów prawnych z konstytucją jest Sąd Konstytucyjny. Rozpatruje także spory kompetencyjne między organami władzy i skargi obywateli i instytucji (samorządów, partii, itp…) na naruszenie ich konstytucyjnych praw. Składa się z 9 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Państwowe na 9 lat, bez możliwości reelekcji. Sąd Konstytucyjny może przeprowadzić procedurę usunięcia prezydenta z urzędu – musi podjąć decyzję większością 2/3 głosów |
| Samorządy | Wybierane na czteroletnią kadencję. Ostatnie wybory odbyły się 22 października i 12 listopada 2006 r. |
| Parlament Europejski | Słowenia posiada 7 eurodeputowanych, wybieranych, jak w całej Unii, na pięcioletnią kadencję – ostatnie wybory odbyły się 13 czerwca 2004 r. |
| władze | |
| Prezydent | Danilo Türk – wybrany 11 listopada 2007 r., urząd objął 23 grudnia 2007 r. |
| Premier | Borut Pahor – desygnowany 3 listopada 2008 r., zatwierdzony 7 listopada 2008 r. |
| Przew. Parlamentu | Zgromadzenie Państwowe: Pavel Gantar, wybrany 15 października 2008 r. |
| gospodarka | |
| PKB | 2007: 46,08 mld USD, szac. 2009: 61,66 mld USD |
| PKB/osobę | 2007: 22 932 USD, szac. 2009: 30 592 USD |
| Giełda | Ljubljanska borza – Ljubljana Stock Exchange – LJSE Główny indeks giełdowy: SBI 20 |
| Surowce mineralne | Surowce mineralne występują na Słowenii w niedużych ilościach. Eksploatuje się węgiel brunatny, ropę naftową i gaz ziemny, rudy cynku i ołowiu, rudy uranu, rtęć. |
| Przemysł | Słowenia jest jedną z najlepiej uprzemysłowionych republik byłej Jugosławii. Większą część dochodów przynosiła turystyka, obecnie przemysł i rolnictwo. Rozwinięty przemysł hutniczy, przetwórczy i włókienniczy. W latach 70. wybudowano we współpracy z Chorwacją elektrownię atomową w Krško (po stronie Słowenii, około 20 km od granicy). Najważniejsze gałęzie przemysłu przetwórczego: metalurgiczny, maszyn. (urządzenia energ., obrabiarki), samochodowy, celulozowo-papierniczy oraz farmaceutyczny, włókienniczy, skórzano-obuwniczy i spożywczy (zwł. winiarski). Większość zakładów przemysłowych jest skoncentrowana w Lublanie, Mariborze, Celje i Novo Mesto. Sieć komunik. dobrze rozwinięta, zwł. transport samochodowy; ok. 15 tys. km dróg kołowych, gł. łączą Lublanę z Koprem (największy port mor. kraju), Triestem (Włochy) oraz z Zagrzebiem i Wiedniem (przez Maribor); międzynar. port lotn. w Lublanie. |
| Rolnictwo | Uprawia się głównie pszenicę, kukurydzę, żyto, ziemniaki, buraki cukrowe, chmiel, warzywa i owoce. W dolinie Drawy uprawa winorośli i produkcja win. Hodowla bydła i trzody chlewnej. |
| Turystyka | Słowenia jest krajem atrakcyjnym turystycznie, głównie dzięki swoim walorom przyrodniczym. Słynne na całym świecie są jaskinie krasowe Škocjan (znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturalnego UNESCO) i Postojna. Ważnym regionem turystyczno-wypoczynkowym jest adriatyckie wybrzeże, bogate nie tylko w walory przyrodnicze, ale też w zabytki: Piran z zamkiem gotyckim, XIV-wiecznym klasztorem Franciszkanów, Izola z bazyliką i ratuszem z XVI wieku, Koper z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym, pałacami XV-wieczną katedrą i XVI-wieczną fortyfikacją. Alpy Julijskie z najwyższym szczytem Słowenii Triglavem również cieszą się popularnością wśród turystów. Jest tu wiele kurortów górskich i stacji narciarskich. W Alpach Julijskich w miejscowości Planica znajduje się skocznia mamucia Welikanka. Stolica kraju kusi turystów renesansowo-barokowym zamkiem, kościołami w stylu gotyckim i barokowym, ratuszem z XV-XVII wieku i muzeami: Narodowym, Miejskim i Galerią Narodową. Infrastruktura turystyczna jest dobrze rozwinięta. Jest tu 80 tysięcy miejsc noclegowych. Wśród turystów zagranicznych dominują Niemcy, Włosi, Chorwaci, Holendrzy, Brytyjczycy oraz Węgrzy. Wpływy z turystyki wynoszą ok. 1 mld dol. rocznie. |
Opublikowano: 29-12-2010
- Żaden użytkownik nie skomentował tego artykułu
Zaloguj się aby móc dodawać komentarze!