Szkoła Prawa Czeskiego 2009/2010 – V edycja

Marzena Myślińska

W dniach 7-12 grudnia 2009 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie odbyła się V edycja cyklu wykładów poświęconych prawu czeskiemu – Szkoły Prawa Czeskiego. Celem zapoczątkowanego w 2004 roku programu jest poszerzanie i propagowanie wiedzy w zakresie systemu prawnego Republiki Czeskiej. Tegoroczna edycja jedynego takiego programu w regionie w całości poświęcona została czeskiemu prawu konstytucyjnemu, cywilnemu oraz karnemu. W wykładach prowadzonych przez pracowników naukowych Zachodnioczeskiego Uniwersytetu w Pilźnie uczestniczyło 43 studentów ostatnich lat studiów prawniczych i administracyjnych. Zajęcia odbywały się w języku czeskim. Tegorocznymi wykładowcami byli:

1. JUDr Vilem Knoll, Ph.D., absolwent Wydziału Prawa Zachodnioczeskiego Uniwersytetu w Pilźnie, pracownik tamtejszej Katedry Historii Prawa, od 2006 roku doktor nauk prawnych. Przebywał na stypendiach m.in. w Rosyjskim Uniwersytecie Przyjaźni Narodów w Moskwie, Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Uniwersytecie w Passau (Niemcy). Jest członkiem wielu organizacji zawodowych i stowarzyszeń, m.in.: Centrum Badań Średniowiecznych na Uniwersytecie Karola i Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Czeskiego Stowarzyszenia Narodów Zjednoczonych, Klubu Augusta Sedláčka, Deutsche Burgenvereinigung e. V., Europejskiego Towarzystwa Historii Prawa, Towarzystwa Przyjaciół Antyków w Wartburg-Gesellschaft zur Erforschung von Burgen und Schlössern. Jest również autorem i współautorem licznych publikacji w zakresie historii prawa oraz poszczególnych gałęzi prawa opublikowanych w Republice Czeskiej i za granicą, m.in.:
   • L. Vojáček, K. Schelle, V. Knoll, České právní dějiny, Plzeň 2008, ISBN 978-80-7380-127-4;
   • P. Jánošíková, V. Knoll, A. Rundová, Mezníky českých právních dějin, 2. rozšířené a přepracované vydání, Plzeň 2005, ISBN 80-86898-27-X;
   • K. Klíma a kolektiv, Státověda, Plzeň 2006, ISBN 80-86898-98-9, (Vznik a vývoj státu .Komplementární studie);
   • K, Klíma a kolektiv, Komentář k Ústavě a Listině, 2. přepracované vydání, Plzeň 2009, ISBN 978-80-7380-140-3, (Ústava České republiky. Preambule. Dodatečné poznámky k historickým souvislostem, s. 29-33; Listina základních práv a svobod. Preambule. K historickým odkazům, na něž Preambule navazuje, s. 928-930);
   • ed. V. Knoll, Pocta Stanislavu Balíkovi k 80. Narozeninám. Acta historico-iuridica Pilsnensia 2008, Plzeň 2008, ISBN 978-80-7380-120-5;
   • V. Knoll, ed., Acta historico-iuridica Pilsnensia 2007. Soudy a soudci v antickém Římě. Čas v římském právu, Plzeň 2008, ISBN 978-80-7380-107-6, 136 s.;
   • V. Knoll, ed., Acta historico-iuridica Pilsnensia 2006. Sborník příspěvků ze setkání pracovníků kateder právních dějin z České republiky a Slovenské republiky, Plzeň 21-23.09.2006, Plzeň 2007, ISBN 978-80-7380-085-7, 356 s.;
   • V. Knoll, M. Karhanová, eds., Naděje právní vědy. Býkov 2007. Sborník mezinárodního setkání mladých vědeckých pracovníků konaného ve dnech 12-14.10.2007 na Zámeckém statku Býkov, Plzeň 2008, ISBN 978-80-7380-122-9, 636 s.;
   • V. Knoll, V. Bednář, eds., Naděje právní vědy. Býkov 2006. Sborník z mezinárodního setkání mladých vědeckých pracovníků konaného ve dnech 29.06.-01.07.2006 na Zámeckém statku Býkov, Plzeň 2006, ISBN 80-7380-002-0, 596 s.
2. JUDr Tomas Pezl, adwokat, absolwent Wydziału Prawa Zachodnioczeskiego Uniwersytetu w Pilźnie, pracownik naukowy tamtejszej Katedry Prawa Konstytucyjnego. Na co dzień wykłada prawo konstytucyjne oraz prawo Unii Europejskiej. Przebywał na stypendiach w Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach, Manchester Metropolitan University w oraz Uniwersytecie w Passau (Niemcy). Wykładał m.in. na University of Pecs na Węgrzech (2003), Summer School of Law prowadzonej przez Zachodnioczeski Uniwersytet w Pilźnie oraz Manchester Metropolitan University (2009). Od 2002 roku jest członkiem Departamentu Administracji Publicznej w Metropolitan University w Pradze, gdzie wykłada przedmioty: prawo konstytucyjne i wprowadzenie do prawa w ramach Stosunków Międzynarodowych i Studiów Europejskich. Jest autorem i współautorem licznych publikacji naukowych z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa UE oraz poszczególnych gałęzi prawa, m.in.:
   • T. Pezl, Dokumenty ke studiu ústavního práva, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2006;
   • K. Klíma a kolektiv, Praktikum z českého ústavního práva, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2005;
   • V. Outlá, P. Hamerník a kolektiv, Praktikum práva Evropské unie, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2005;
   • K. Klíma a kolektiv, Komentář k Ústavě a Listině, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2005; 2. vydání Plzeň 2009;
   • K. Klíma a kolektiv, Státověda, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2005;
   • J. Blahož, J. Klíma, K. Skála a kolektiv, Ústavní právo Evropské unie, Aleš Čeněk, Dobrá Voda, 2004;
   • T. Pezl, Dokumenty ke studiu ústavního práva, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2004;
   • K. Klíma a kolektiv, Seminární praktikum z ústavního práva, Aleš Čeněk, Dobrá Voda 2003;
   • V. Outlá, T. Pezl a kolektiv, Úvod do práva EU: ZČU, Plzeň 2002.

Tegoroczne zajęcia w ramach Szkoły Prawa Czeskiego skondensowane zostały w trzy pięciogodzinne bloki. Pierwszy dzień zajęć (7 grudnia 2009 r.) rozpoczął się od wykładu JUDr Vilema Knolla poświęconego ogólnej charakterystyce czeskiego porządku prawnego oraz rodzajom zawodów prawniczych występujących w Czechach, ich ustrojowi i zasadom dostępu do zawodu. Uczestnicy zajęć dowiedzieli się, jaką drogę muszą pokonać czescy absolwenci studiów prawniczych, aby wykonywać wybrany zawód prawniczy. Kolejny wykład poświęcony był czeskiemu prawu konstytucyjnemu. JUDr Tomas Pezl omówił m.in.: transformację ustrojową, jaka została dokonana po wprowadzeniu Konstytucji z dnia 16 grudnia 1992 roku (weszła w życie 1 stycznia 1993 r.), ustrój władzy ustawodawczej (wykonywanej przez Izbę Poselską i Senat), wykonawczej (wykonywanej przez prezydenta i rząd), samorządu terytorialnego, scharakteryzował ponadto podstawowe organy konstytucyjne tj.: Sąd Konstytucyjny, Sąd Najwyższy, Najwyższy Urząd Kontroli, Czeski Bank Narodowy.

Drugi dzień wykładów poświęcony był charakterystyce czeskiego prawa cywilnego – zarówno w perspektywie historycznej (zajęcia z tego zakresu poprowadził JUDr Vilem Knoll, Ph.D.), jak i prawu aktualnie obowiązującemu (JUDr Tomas Pezl). Na zajęciach studenci mieli okazję poznać ogólną charakterystykę działów prawa cywilnego, takich jak: prawo spadkowe, rodzinne, zobowiązania, ich główne instytucje, oraz zapoznać się z aktami normatywnymi regulującymi przedmiotowe kwestie.

Ostatni blok wykładowy (11 grudnia) poświęcony został w całości zagadnieniom związanym z czeskim prawem karnym. Podobnie jak poprzedniego dnia, omówione zostały jego aspekty historyczne (JUDr Vilem Knoll, Ph. D.) oraz stan aktualny (JUDr Tomas Pezl). Na wykładach studenci zapoznali się m.in.: z czeską terminologią karnistyczną, zasadami odpowiedzialności karnej, systemem kar i zasadami ich stosowania. Wykładowcy dokonali przeglądu poszczególnych typów i grup przestępstw penalizowanych w kodeksie karnym, np.: przestępstw na tle seksualnym, korupcji, przestępczości zorganizowanej, przestępstw podatkowych oraz przestępstw przeciwko mieniu. Omówione też zostały podstawowe zagadnienia dotyczące czeskiej procedury karnej, w szczególności etapy postępowania przygotowawczego, sądowego oraz wykonawczego. Ostatnią kwestią, jaka została poruszona w ramach tego bloku tematycznego, były czeskie regulacje prawne dotyczące terroryzmu oraz zaostrzenia, jakie w tym zakresie zostały wprowadzone po zamachach m.in. z dnia 11 września (JUDr Vilem Knoll, Ph.D.).

Stwierdzić należy, że tegoroczna edycja Szkoły Prawa Czeskiego spełniła zakładane cele. Dzięki informacjom przekazywanym podczas wykładów studenci poszerzyli swoją wiedzę prawniczą o komparatystyczny wątek – podstawowe założenia systemu prawnego Republiki Czeskiej. Ma to szczególne znaczenie dla ich wykształcenia prawniczego, w szczególności w aspekcie przyszłego wykonywania przez nich zawodów prawniczych w przestrzeni europejskiej. O zainteresowaniu tą tematyką – tym samym potrzebą organizowania kolejnych edycji programu – świadczy nie tylko duża liczba „chętnych” podczas rekrutacji na zajęcia, ale również aktywny udział uczestników w trakcie wykładów. Organizatorzy mają nadzieję, że po kolejnym, tegorocznym sukcesie Szkoła Prawa Czeskiego na stałe zagości w programie przedmiotów do wyboru dla studentów Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie.